De jongste klus van restaurator Jazzy (34) intrigeert: gestolen Radboud-portret van onbekende maker wordt in oude glorie hersteld

In dit artikel:

Conservator-restaurator Jazzy de Groot (34) werkt in haar Alkmaarse atelier aan het herstel van een 17e‑eeuws portret van de Friese koning Radboud. Het werk, eigendom van gemeente Medemblik, heeft een bewogen geschiedenis: het werd in het najaar van 2023 samen met andere schilderijen uit het oude raadhuis gestolen en kwam dankzij publieke aandacht en inzet van onder anderen kunstdetective Arthur Brand binnen anderhalve maand weer terecht. De dader(s) zijn nooit geïdentificeerd.

De Groot, gespecialiseerd in Hollandse en Vlaamse meesters, koos in overleg met de gemeente voor een volledige restauratie in plaats van een eenvoudige opknapbeurt. Ze werkt sinds maart laagje voor laagje om oude vernis, was‑ en harslagen en latere retouches te verwijderen en zo dicht mogelijk bij het oorspronkelijke schilderij te komen. Praktische stappen waren het losmaken en vlak trekken van het doek, het verwijderen van lijm- en wasresten, het opvullen van oneffenheden met speciale was en het herstellen van craquelé met siliconenmallen. Het meest tijdrovend is het retoucheren met oplosbare synthetische harsverf, zodat nieuwe lagen later weer verwijderbaar blijven. De restauratie moet eind deze maand klaar zijn.

Tijdens het werk deed De Groot een interessante vondst: de Latijnse levensbeschrijving onder het portret bleek niet origineel maar later overgeschilderd. Met behulp van een 18e‑eeuws archiefstuk kon de oorspronkelijke tekst worden vastgesteld. Infraroodbeelden lichten plekken met krassen en eerdere correcties aan; pigmenten zijn deels verkleurd, waardoor het uiteindelijke beeld iets vlakker kan ogen dan ooit bedoeld. Volledig terugbrengen naar de oorspronkelijke staat is niet altijd mogelijk, maar de behandeling moet het schilderij tientallen jaren conserveren.

Komende zaterdag is er publiek toegang tot de afronding van het project: tussen 11.00 en 16.00 uur in de Ridderzaal van Kasteel Radboud in Medemblik kunnen bezoekers het herstel volgen; conservator Paulette Kooijman geeft toelichtingen om 11:30, 13:00 en 14:30. Daarna gaat het doek te zien zijn in het Fries Museum als onderdeel van de tentoonstelling Redbad; de gemeente verwacht dat het later weer terugkeert naar het kasteel.

De restauratie kost ongeveer 28.000 euro, waarvan Stichting Stadsherstel 5.000 euro bijdraagt. Wethouder Mark Hoogewerf benadrukt dat het portret meer is dan een schilderij: het hoort volgens veel inwoners bij de lokale identiteit en verdient een waardige presentatie. Voor wie niet bekend is met de figuur: Radboud (ook Redbad genoemd) is een vroegmiddeleeuwse Friese vorst en een symbool in regionale geschiedschrijving.