De eeuwige liefde tussen Mezach (85) en Fenny (79) komt op tv. 'Zestig jaar bij elkaar: het is geven en nemen'
In dit artikel:
Mezach (85) en Fenny (79) Noija uit Bovensmilde vieren dit jaar hun 60-jarig huwelijk en vormen het portret van een koppig vasthoudende liefde in de documentaire Eeuwige Liefde van Omroep MAX. Filmmaker Geertjan Lassche volgde het echtpaar een jaar lang om hun dagelijks leven vast te leggen: de zorg voor een dementerende partner, de strijd met praktische beperkingen en de herinneringen aan een ongewone gezamenlijke geschiedenis.
De kern van het verhaal is dat Mezach dementerend is en Fenny hartpatiënt, maar dat zij desondanks vastbesloten is hem thuis te blijven verzorgen zolang dat mogelijk is. Ze regelen steun waar nodig: een huishoudelijke hulp komt wekelijks, af en toe helpt een tuinman en één van hun dochters neemt taken over, maar de dagelijkse zorg en het ritme van het huishouden liggen grotendeels bij Fenny. De casemanager heeft al gewezen op de optie van een zorgcentrum – een route die veel dementiepatiënten uiteindelijk gaan – maar Fenny weigert die mogelijkheid voorlopig met kracht. Voor haar wegen de vrolijkheid van Mezach, zijn zelfstandigheid bij persoonlijke verzorging en de gedeelde levenswensen zwaarder dan de praktische zorgen.
De documentaire laat ook de oorsprong van hun relatie zien. In 1965 trouwden zij als het eerste Moluks/Nederlandse paar in de regio; Mezach was sinds 1953 in Woonoord Schattenberg gehuisvest, een plek waar voormalige KNIL-militairen en hun gezinnen werden ondergebracht. Fenny trok als Nederlandse tiener bij de Molukse gemeenschap in, wat destijds uitzonderlijk was: haar ouders keurden de relatie af vanwege zijn huidskleur en zetten haar zelfs uit huis. Ze bleef bij hem en hun gezin groeide: vijf dochters werden geboren. Het leven in de barakken van Schattenberg was zwaar — men sprak over ratten en muizen en over het gevoel door de overheid te zijn “gedumpt” — maar Fenny raakte ingebed in de Molukse gebruiken en sociale warmte: gezamenlijke maaltijden bij uitvaarten, feestelijke religieuze momenten en een hechte netwerkcultuur.
Licht en leven blijven centraal in hun samen bestaan: Mezach is vaak vrolijk en zingt Ambonese liedjes, wat regelmatig levensvreugde brengt in het huis, ook als zijn geheugen steeds meer tastbaar afneemt. De dementie begon ongeveer zeven jaar geleden: hij raakte onder meer routes kwijt die hij jarenlang had gereden en ging gevaarlijk langzaam autorijden. Zulke veranderingen maken het voor Fenny emotioneel zwaarder — ze kan niet meer zomaar haar zorgen met hem delen en vindt steun bij hun dochters, zeker nu ook hun oudste dochter met kanker worstelt.
Regisseur Geertjan Lassche, die eerder als Journalist van het Jaar werd onderscheiden, gebruikte het jaar filmen om kleine en grote momenten vast te leggen: van bezoekjes aan de Molukse kerstmarkt en dagbesteding tot terugkeer naar plekken als het ouderlijk huis van Fenny en het Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Lassche koos naast het paar Noija twee andere diamanten stellen voor zijn NPO Doc: een Amsterdams homostel en een boerenechtpaar uit Haaksbergen, om verschillende varianten van langdurige liefde in beeld te brengen. De film, bedoeld als tegenwicht in een tijd van snelle breuken, gaat op Valentijnsdag in première en wordt 14 februari uitgezonden op NPO 2.
Het echtpaar bezocht begin februari de premiere in Zwolle en ervaart de documentaire als een blijvende nalatenschap voor hun kinderen: niet alleen een tijdsbeeld van hun relatie en de zorgsituatie, maar ook een getuigenis van het culturele en persoonlijke pad dat zij samen aflegden. De film benadrukt vooral één lijn: bij het Noija-echtpaar wint de verbondenheid — ondanks ziekte en sociale tegenwind — voorlopig van het gemak van institutionele opvang.