De boekenclub geeft verdieping. Voor TikTok-jongeren, veertigers en ouderen
In dit artikel:
In 2026 is de boekenclub uit het stoffige hoekje verdwenen: overal in Nederland ontstaan leescafés en leesgroepen, zowel in boekhandels als bibliotheken. De opleving begon tijdens de pandemie van 2020, toen veel mensen plots meer tijd hadden om te lezen, en kreeg daarna een duwtje van online communities zoals BookTok. In 2022 werden 43 miljoen boeken verkocht en groeide de markt met 2,7 procent, een deel van die groei toegeschreven aan de invloed van jongeren op TikTok.
Boekhandels merken de praktische voordelen: leden van leesclubs kopen vaak hun exemplaren lokaal. Erwin de Vries (Boekhandel Godert Walter, Groningen) organiseert meerdere leescafés — moderne versies van klassieke leesclubs — onder meer voor Duits, Engels en Nederlands. Antoinette van den Berg van Kinderboekhandel De Toverlantaarn in Leeuwarden runt populaire clubs voor basisschoolleraren; zij benadrukt dat „een lezende leerkracht is een lezend kind” en helpt collega’s met titels en lesbare thema’s zoals rouw of kunst.
De aantrekkingskracht van clubs is breed: jongeren die via social media romans ontdekken, veertigers die leestijd zoeken tussen werk en gezin, en ouderen die verdieping zoeken. Gezelschap speelt een grote rol: boekenclubs bieden sociale binding, dwingen deelnemers af en toe buiten hun comfortzone te lezen en leveren discussie en nieuwe perspectieven op.
Vier deelnemers schetsen verschillende vormen van die ervaring. Marjon Nooij (64, Beilen) startte een club bij Boekhandel Het Logboek die zich richt op weinig bekende vertaalde klassiekers; met veertien leden ontdekken ze verborgen parels. Kasper Kombrink (79, Hoogeveen) zit in een gemengde bibliotheekclub en waardeert de uitwisseling die hem tot nieuwe aankopen bracht, zoals Het achtste leven van Nino Haratischwili. Karin Karlas (40, Drouwenermond) beschouwt haar club als stok achter de deur: moeilijke boeken krijgen er een nieuw daglicht door de gesprekken. Simone Grundemann (53, Leeuwarden) neemt deel aan een club voor basisschoolleraren waar ze direct lesmateriaal en inspiratie uit haalt; clubs voor educators stimuleren het gebruik van kinder- en jeugdliteratuur in de klas.
Kort samengevat fungeren moderne boekenclubs niet alleen als leesbevordering, maar ook als sociale ontmoetingsplek en culturele katalysator — goed voor boekverkopers, verrijkend voor lezers en relevant voor onderwijspraktijk.