Dankzij de nieuwe carbonpolsstok begon 20 jaar geleden de heerschappij van Bart Helmholt in het fierljeppen. 'Hat my aardich wat opsmiten'
In dit artikel:
Op 27 mei 2006 veranderde het Friese fierljeppen ingrijpend: in de FLB-competitie mochten atleten voor het eerst met een polsstok van carbon springen. De nieuwe stok — lichter, stijver en langer dan de bestaande houten en aluminium exemplaren — werd mede ontwikkeld vanuit lokale initiatieven rond Theun Scherjon, met prototypes gemaakt door een scheepsmastenbedrijf en technische ondersteuning via contacten zoals de TU Delft. Carbon, al bekend uit racefietsen en hengels, bleek ook voor het ljeppen geschikt.
Voor zwaargebouwde springers zoals Bart Helmholt bleek de innovatie doorslaggevend. Helmholt, jarenlang dominant in Friesland en Nederland, zegt dat de carbonstok zijn springstijl op het lijf geschreven was: de snellere materiaalflexie maakte het mogelijk sneller en rustiger te klimmen, waardoor hij zijn zelfvertrouwen en prestaties kon verhogen en meerdere titels en meters toevoegde aan zijn palmares. De sport kreeg al snel de bijnaam ‘hightech ljeppen’ en records vielen; Helmholt was onder anderen de eerste Fries die voorbij de 19-, 20- en uiteindelijk 21-metergrens sprong.
De overgang verliep niet zonder haperingen. Veel verenigingen en springers stonden aanvankelijk terughoudend tegenover de nieuwe techniek: zorgen over breukveiligheid en de noodzaak tot aanpassing van accommodaties (zoals diepere zandbedden) speelden mee. In 2006 en 2007 liet de FLB de keuze vrij tussen aluminium en carbon om die bezwaren te pareren. In 2008 brak er eenmaal een carbonstok tijdens een kampioenschap; de springer raakte fysiek ongedeerd, maar het incident voedde kritiek. Fabrikanten verstevigden daarna de stokken en bestuursleden wijzen erop dat houten polsen eerder bezweken dan de verbeterde carbonvarianten.
Niet iedereen stapte meteen over. Henk Schievink hield aanvankelijk vast aan aluminium om het bestaande nationale record (Aart de With, 19,40 m) nog te kunnen verbeteren; uiteindelijk omarmde ook hij carbon en behaalde later weer Friese titels. Tegelijk met de nieuwe stokken moderniseerde de bond wedstrijden door digitale scoreborden en te beginnen met elektronische afstandsmeting.
Kort samengevat: de introductie van de carbonpolsstok rond 2006 markeerde een technologisch keerpunt in het fierljeppen — het maakte langere en stabielere sprongen mogelijk, versnelde records en veranderde zowel training als wedstrijdinrichting, terwijl veiligheids- en acceptatievragen in de overgangsfase leidend waren voor geleidelijke invoering.