Cyrus, Maryam, Samaneh en Samira uit Leeuwarden hebben gemengde gevoelens bij de aanval op Iran
In dit artikel:
Zaterdagochtend zijn Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iran begonnen; in Friesland volgen Iraanse vluchtelingen en statushouders het nieuws aandachtig en met gemengde gevoelens: opluchting over een mogelijke breuk met het regime, maar ook grote angst om familie thuis. De Leeuwarder krant sprak met vier Iraniërs uit Leeuwarden — activist Cyrus Barghi, statushouder Samaneh Madadi, en Maryam Montakhabi en Samira Rayatnia — die hun persoonlijke reacties deelden.
De geïnterviewden zien de militaire actie grotendeels positief. Velen noemen het een noodzakelijke ingreep tegen een regime dat volgens hen verantwoordelijk is voor het doden van duizenden demonstranten en jarenlang onderdrukking heeft gepraktiseerd. Enkele Friezen spreken zelfs van bevrijding en zeggen dat het geweld van de autoriteiten niet langer te verdragen was. Tegelijk waarschuwen anderen voor de risico’s: de Revolutionaire Garde heeft wraak aangekondigd, er is sprake van militaire mobilisatie en communicatie met het thuisfront is moeilijk door uitgevallen internetverbindingen.
Het overlijden van ayatollah Ali Khamenei — zoals in de gesprekken naar voren komt — wordt door veel vluchtelingen als cruciaal gezien voor de toekomst van Iran; sommigen hadden hem liever gevangen en berecht gezien dan gedood. Angst voor vergeldingsacties en een escalerende oorlog is echter reëel: bronnen melden dat tientallen kinderen zijn omgekomen bij de aanval, en Rayatnia en anderen maken zich grote zorgen over nieuwe geweldsgolven tegen burgers.
Wat het binnenlandse verzet betreft geloven de Friese Iraniërs dat protesten en demonstraties nodig blijven om machtswisseling af te dwingen. Enkelen adviseren tijdelijk terughoudendheid totdat directe aanvallen afnemen, om daarna via straatprotest verder te gaan. Politieke voorkeuren lopen uiteen: een deel hoopt op de terugkeer van Reza Pahlavi, de zoon van de sjah, en nam onlangs deel aan een bijeenkomst in Duitsland waar hij sprak; anderen, zoals Barghi, vinden het vooral belangrijk dat macht niet bij één persoon blijft maar dat er een stelsel van wisselende macht komt, vergelijkbaar met westerse democratieën.
In Iran zelf gingen grote, verontwaardigde demonstraties de straat op om de aanvallen en de dood van Khamenei te betreuren; demonstranten hekelen ook westerse sancties die het dagelijks leven verzwaren. Secretaris-generaal van de VN António Guterres veroordeelde de zware militaire operaties door de VS en Israël en sprak eveneens over schendingen van soevereiniteit door daaropvolgende Iraanse acties. De Friese Iraniërs combineren hoop op vrijheid en democratie met acute bezorgdheid over de veiligheid van hun dierbaren en de verdere regionale gevolgen van de escalatie.