Corien Prins (WRR) waarschuwt: schiet niet door in veiligheid, houd ook andere waarden in de gaten
In dit artikel:
Corien Prins, voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en hoogleraar Recht en Informatisering aan de Universiteit van Tilburg, spreekt donderdag 12 maart in de Martinikerk in Franeker tijdens de eerste Huber-lezing. Die jaarlijkse lezing, gepland rond de geboortedag van jurist Ulrik Huber, verbindt thema’s van maatschappij, cultuur en kerk. Prins opent deze nieuwe reeks en plaatst actuele veiligheidsdiscussies in historisch-juridisch perspectief: Huber legde immers de basis voor het denken over soevereiniteit en bevoegdheden van de overheid, wat nu weer relevant blijkt nu geopolitieke spanningen stijgen.
De kern van Prins’ betoog komt uit een recent WRR-rapport: overheden moeten een balans bewaren tussen drie doelen — Welvaart, Waarden en Weerbaarheid. Aan de ene kant staan economische belangen en welzijn (Welvaart), aan de andere kant fundamentele normen zoals mensenrechten en privacy (Waarden), en tenslotte de behoefte aan bescherming en weerbaarheid, waaronder defensie en cyberveiligheid. Prins illustreert de spanningen met voorbeelden: Nederland keerde zich principieel tegen deelname aan het WK 2022 in Qatar vanwege mensenrechtenschendingen, maar politieke en economische afhankelijkheden (zoals gas) zorgden ervoor dat belangen anders werden afgewogen. De afgelopen periode ziet ze echter een verschuiving waarbij Weerbaarheid steeds vaker dominant wordt, bijvoorbeeld in het versterken van defensie, terwijl andere sectoren zoals de zorg daar mogelijk onder lijden.
Prins waarschuwt tegen een reflexmatige voorrang van veiligheid boven alles: veiligheidsmaatregelen grijpen sterk in op gevoel en bieden zichtbare oplossingen, terwijl waarden als privacy moeilijker te concretiseren zijn. Dat verklaart waarom veel burgers bereid lijken privacy in te leveren voor cameratoezicht of strengere digitale controles.
Daarnaast benadrukt ze dat zulke afwegingen ook lokaal spelen: Friese gemeenten moeten bijvoorbeeld keuzes maken over internationale vriendschapsbanden en lokale prioriteiten. De WRR wil deze discussies niet alleen binnen Den Haag voeren maar ook bij burgers onder de aandacht brengen. De lezing begint om 20.00 uur; kaarten à €10 zijn vanaf een half uur voor aanvang verkrijgbaar in de Martinikerk.