Cola drinken als je misselijk bent en andere broodjes aap. Wat werkt wel en wat niet als je ziek wordt op vakantie?
In dit artikel:
Reisredacteur Sybylle Kroon beschrijft haar eigen ervaring met buikklachten tijdens een reis door Peru en laat GGD-arts Everhard Hofstra de belangrijkste misverstanden en praktische adviezen rond reizigersdiarree ontkrachten. Diarree op reis is vaak het gevolg van besmet water of voedsel (ook ijsblokjes gemaakt van kraanwater), en ook wie heel voorzichtig is kan het overkomen. Veel gehoorde huismiddeltjes zoals cola en chips werken niet; suiker in cola kan diarree verergeren en vetrijke snacks belasten de darmen. Reizigersdiarree verdwijnt meestal vanzelf binnen vier à vijf dagen, wat verklaart waarom sommige mensen denken dat die middelen geholpen hebben.
De GGD en het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering raden aan vooral goed te blijven drinken en licht verteerbaar voedsel te eten (bijvoorbeeld crackers of witte rijst). Neem bij voorkeur ORS (oral rehydration solution) mee: dat vult vocht en elektrolyten in de juiste verhouding aan en voorkomt uitdroging. Ook loperamide kan de diarree verminderen; beide middelen zijn zonder recept verkrijgbaar bij apotheek en drogist. Verder is de app ‘GGD reist mee’ een handige bron met informatie over kraanwater, ORS en wanneer medische hulp nodig is.
Kroon en Hofstra behandelen een aantal reismythes:
- IJs of ijskoude dranken: fabel — ijs kan van vervuild kraanwater gemaakt zijn en diarree veroorzaken.
- Alcohol en koolzuur: fabel — deze kunnen de darmen juist irriteren.
- Probiotica: niet bewezen effectief tegen reizigersdiarree en onpraktisch op reis (koel bewaren, langdurig gebruik).
- Pittig eten: maakt niet per se ziek; besmetting met ziekteverwekkers wel.
Immuniteit opbouwen tegen vreemd water is theoretisch mogelijk maar onrealistisch tijdens een korte vakantie, omdat je door verschillende ziekteverwekkers meerdere keren ziek kunt worden.
Daarnaast waarschuwt Hofstra voor andere actuele reisrisico’s: tekenencefalitis in delen van Europa, rabiës (hondsdolheid) in onder meer Marokko, chikungunya in Suriname, Sri Lanka en Cuba, en mazelen op meerdere plekken. Bij mogelijke blootstelling aan rabiës (krab, lik of beet) is onmiddellijk en grondig wassen met water en zeep essentieel en moet je direct medische hulp of een alarmcentrale inschakelen; antivijstoffen zijn schaars en niet overal beschikbaar, soms is terugkeer naar Nederland noodzakelijk.
Praktische aanbevelingen: informeer je tijdig (enkele maanden) voor vertrek over benodigde vaccinaties en reisadviezen, vooral bij chronische ziekte of verminderde weerstand; sommige vaccins vragen meerdere bezoeken of bloedonderzoek en daarom geldt bij twijfel: minstens twee maanden van tevoren contact opnemen. Voor meer informatie verwijst het artikel naar ggddreisvaccinaties.nl.