CJIB in Leeuwarden roept Tweede Kamer op: gebruik verkeersboetes niet als melkkoe

In dit artikel:

Meerdere juridische organisaties, onder wie het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) in Leeuwarden en de Raad voor de Rechtspraak, roepen de politiek op verkeersboetes niet te gebruiken als begrotingsmiddel. Hun waarschuwingen dienen als inleiding op een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer woensdag, waarin de effecten van de sterk gestegen boetes centraal staan.

Onderzoek en cijfers tonen dat boetes sinds 2005 in totaal ruim verdubbeld zijn, waarbij meer dan de helft van die stijging het gevolg is van beleidskeuzes en niet van inflatie. Volgens het CJIB leverde die hogere tariefstelling de staat in 2025 bijna een miljard euro extra op. De organisaties wijzen erop dat de wettelijke verhogingen — vaak 50% en daarna nog eens 100% bij niet-betaling — leiden tot snel oplopende schulden, vooral onder kwetsbare groepen, en daarmee ongelijkheid en verminderd vertrouwen in de overheid bevorderen.

Het CJIB pleit voor concrete aanpassingen: in plaats van de huidige hoge procentuele opslagen stelt het voor de eerste verhoging vast te zetten op een vast bedrag (bijvoorbeeld €20) en de tweede verhoging te beperken tot 20% van het openstaande saldo. Dat zou een voorbeeldboete van €100 in twee stappen laten groeien tot ongeveer €144 in plaats van €300 onder het huidige regime.

Het WODC benadrukt dat het beleid een politieke keuze is: boetes worden mede gebruikt om begrotingstekorten te dempen. Demissionair minister Foort van Oosten erkende dat boetes relatief hoog zijn, maar gaf aan ze niet te willen verlagen wegens ontbrekende financiële dekking. Eerdere Kamer-moties om stijgingen te bevriezen of boetes te verlagen kregen wel steun, maar het kabinet weigerde uitvoering om budgettaire redenen (een verlaging van 30% zou circa €300 mln per jaar schelen).

Ook praktisch-politieke druk speelt: in de Kamer is er al kritiek op de proporties van sancties voor lichte overtredingen (bijvoorbeeld door rood rijden kost inmiddels €320). Daarnaast ligt er een zaak bij de Hoge Raad over de proportionaliteit van de 50% en 100%-verhogingen; een ongunstige uitspraak kan het kabinet dwingen tot wetswijziging. De uitkomst wordt binnenkort verwacht.