Chipsoft ligt onder een vergrootglas na datalek. Wie zijn de 'Friese' eigenaren en multimiljonairs Gerrit en Hans Mulder?
In dit artikel:
Chipsoft, de softwareleverancier die het elektronisch patiëntendossier beheert van zo’n 55 van de 75 Nederlandse ziekenhuizen en mogelijk data van ongeveer 8 miljoen patiënten, staat opnieuw onder een vergrootglas nadat criminelen patiëntgegevens hebben buitgemaakt bij een recente ransomware-aanval. De NOS bracht het voorval begin deze maand naar buiten; Chipsoft reageerde pas na geruime stilte en gaf enkele dagen later toe dat er daadwerkelijk gegevens waren ontvreemd. Het bedrijf zegt dat een forensisch onderzoek loopt en maakt nog niet duidelijk van welke instellingen of patiënten precies gegevens zijn gelekt. Diverse Friese zorginstellingen melden voorlopig dat er geen kritieke data uit hun dossiers gelekt zijn.
De aandacht richt zich ook op de eigenaren van Chipsoft, vader Gerrit (82) en zoon Hans (60) Mulder. Zij worden in de media vaak neergezet als de rijkste Friezen — deels gebaseerd op hun plek in de Quote 500 met een gezamenlijk vermogen van rond de 950 miljoen euro en een dividenduitkering van circa 80 miljoen euro in 2024. Tegelijkertijd is hun band met Friesland en met name het dorp Grou ambivalent: de Mulders hebben een recreatiewoning bij De Pikmar gekocht in 1996 en laten zich af en toe in het dorpshart zien, maar veel inwoners kennen hen nauwelijks en beschouwen hen niet als typische Grousters.
Chipsoft groeide sinds de oprichting in 1986 door oud-chirurg Gerrit Mulder uit Amsterdam uit tot een dominante speler in de Nederlandse zorg-ICT; alleen het Amerikaanse Epic biedt enig tegenwicht. In 2024 draaide het bedrijf een omzet van 174,8 miljoen euro en een nettowinst van 66,9 miljoen euro. Ondanks die omvang hebben medewerkers en betrokkenen in het verleden weinig openheid ervaren: er was lang geen ondernemingsraad of raad van commissarissen, en de bedrijfsvoering werd door buitenstaanders als gesloten gezien.
Kritiek richt zich niet alleen op de schimmigheid na de hack, maar ook op de manier waarop Chipsoft met tegenstanders en critici omgaat. Een onderzoeksdocumentaire uit 2022 wees op een zwijgclausule in contracten die zorgmedewerkers kan dwingen tot stilte onder dreiging van een boete van 50.000 euro. In de documentaire spraken bronnen anoniem omdat zij juridische dreiging en intimidatie ervaarden. Daarnaast waarschuwen sommige ict’ers en artsen dat de softwarecomplexiteit risico’s voor patiëntveiligheid kan opleveren.
Persoonlijk wordt Gerrit Mulder beschreven als intelligent, zuinig en teruggetrokken; hij viel vroeger als chirurg op in Amsterdam en koos later voor een bestaan met banden in Friesland. Of dat iemand tot echte Fries maakt, blijft een kwestie van interpretatie: geboren in Amsterdam (Gerrit) en Groningen (Hans), met een hoofdkantoor in Amsterdam en een filiaal in Heerenveen.
De zaak legt twee breder liggende kwesties bloot: de kwetsbaarheid van cruciale zorginfrastructuur voor cybercriminaliteit en de maatschappelijke spanning rond dominante, gesloten bedrijven die veel macht hebben over privacygevoelige informatie. Terwijl het onderzoek naar de omvang van het datalek voortduurt, vragen patiënten, zorginstellingen en toezichthouders om meer helderheid en verantwoording van Chipsoft.