Broers Douwe en Geale vinden mythisch skûtsje terug in Frankrijk. 'It is in kampioenweardich skip'
In dit artikel:
Tijdens een vakantie in Spanje ontdekte Douwe Tadema uit Twijzel op Google Streetview iets wat velen al jaren kwijt waren: het skûtsje Roerdomp. Het schip, gebouwd in 1933 als het laatste exemplaar van de werf aan de Buitenstvallaat in Drachten, geldt onder skûtsjefanaten als een van de mooiste en meest kenmerkende schepen uit die periode. Lange tijd was het spoor verdwenen — sinds de jaren negentig ontbrak iedere aanwijzing en er circuleerden zelfs tips dat het in Afrika zou zijn beland.
Douwe en zijn broer Geale, beiden actief in de skûtsjewereld en zittend bij IFKS-kampioen It Doarp Eastermar, speuren al jaren naar verloren skûtsjes. Dankzij hun digitale zoektochten, waaronder heel veel uren op Google Streetview, viel Douwe uiteindelijk een vaartuig op in een kanaaltje in Narbonne (Zuid-Frankrijk). Door in te zoomen kon hij het registratienummer aflezen en dat stuurde hij door naar de Fries-wandelende-keurder Willem de Vries, die toegang had tot Franse scheepsregisters. De verificatie kwam per video: het gevonden schip bleek inderdaad de Roerdomp te zijn.
De huidige eigenaar, de Fransman Eric Weller, had het schip eerder laten ombouwen tot woonark en de masten verwijderd; hij noemde het De Vier Gebroeders. Aanvankelijk wilde hij niet verkopen, maar nadat de Tadema’s uitlegden welk plan ze voor het schip hadden — restauratie en terugbrengen naar de wedstrijdtraditie — stemde Weller in met een ruil. Geld vroeg hij niet; zijn voorwaarde was dat de broers een passend vervangend schip voor hem vonden. Zij reisden rond en repareerden met hulp van de bemanning van It Doarp Eastermar een aak die aan zijn wensen voldeed. Weller zal die aak zelf terugvaren naar Frankrijk, een tocht langs 247 sluizen.
Vorige week werd de Roerdomp vanuit Frankrijk naar Nederland gebracht. Inmiddels ligt hij bij de werf van Haiko van der Werff in Drachten, waar ook de voorouders van Van der Werff aan het schip werkten. Daar wordt het schip gerenoveerd en klaargemaakt voor de wedstrijdzeilerij. Van der Werff beoordeelt het als een goed gebouwd schip dat duidelijk de signatuur van de Buitenstvallaat-werf draagt en noemt het “kampioenwaardig”, al is er nog flink werk te verzetten.
De terugkeer van de Roerdomp is een opvallend voorbeeld van hoe moderne digitale middelen en internationale samenwerking erfgoed kunnen herstellen: een bijna vergeten Fries skûtsje is dankzij internetdetectives, een betrokken Franse eigenaar en vakbekwame Friese ambachtslui weer terug in zijn geboorteplaats en krijgt de kans om opnieuw te gaan zeilen in de wedstrijdklasse waarvoor het ooit werd gebouwd.