Broedplaats DOAS is goed voor de stad: reuring en kruisbestuiving door jonge creatieven. 'Wat ga jij brengen?'
In dit artikel:
In Leeuwarden-Huizum-West heeft De Oude Ambachtsschool (DOAS) zich ontwikkeld van een voormalige ambachtsschool en antikraakpand tot een levendige broedplaats voor kunstenaars en culturele ondernemers. Het rechthoekige gebouw aan de Cornelis Trooststraat werd in 2019 door de gemeente gekocht en bestempeld als broedplaats; sindsdien huisvest het ongeveer zestig hoofdhuurders, waarvan enkelen ruimten delen. Afgelopen zaterdag bood een open dag een kijkje achter de schermen en toonde de bedrijvigheid op de binnenplaats.
Mirjam van Duin (32) is voorzitter van de huurdersvereniging en fungeert als verbindende schakel tussen huurders en gemeente. Ze runt samen met Wendy Westra dansschool The Factory, met tien docenten en zo’n 350 leerlingen; veel activiteiten binnen DOAS zijn juist gericht op vrouwen en meisjes. De transitie van antikraak naar broedplaats verliep niet zonder wrijving vanwege hogere huren en het afstoten van enkele delen van het pand — iets waar de gemeente later spijt van zou hebben, omdat er nu meer dan honderd mensen op de wachtlijst staan.
Toewijzing van plekken regelt de huurdersvereniging binnen met de gemeente afgesproken criteria: vooral creativiteit, professionele instelling en actieve aanwezigheid. Er is oog voor jong talent via Lokaal 125, een begeleid project waarin pas afgestudeerden een half jaar werken en exposeren; de gemeente subsidieert dit en het leverde al concrete vaste huurders op. Ook kleinschalige initiatieven – van collagisten en grafici tot wisselende vide- en tekenscholen voor kinderen – groeien doordat zij betaalbare, ruime ateliers vinden; sommige huurders noemen de ruimte en zichtbaarheid als directe winst voor opdrachten.
Praktische zaken: de huur is ongeveer 50 euro per vierkante meter per jaar plus energiekosten; maatschappelijke organisaties betalen iets meer. Verduurzaming van het monumentale pand drijft de kosten op en vraagt om gemeentelijke subsidie. Voor sociale binding zijn er wekelijkse gezamenlijke maaltijden en een inpandig restaurant dat werk biedt aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
De broedplaats heeft ook een publieksfunctie: in het weekend van 13 en 14 juni vindt op de binnenplaats het festival De Verwonderparade plaats, grotendeels ingevuld door DOAS-huurders met workshops en performances; externe acts en collectieven zoals tuinierscollectief Withlof vullen het programma aan. Huurders benadrukken dat DOAS niet alleen individuele werkplekken levert, maar ook een netwerk en dynamiek die goed is voor persoonlijke ontwikkeling en de stad als geheel.