Brian Kabbes brengt een ode aan de brandnetel. 'Het is een geweldige vlinderplant'
In dit artikel:
Veel tuiniers zetten de brandnetel onverbiddelijk op de zwarte lijst: ze woekert, prikt en levert vieze verrassingen op voor bloten voeten en kinderhanden. Toch pleit het artikel voor een herwaardering van deze misbegrepen plant die in Nederland in twee soorten voorkomt: de meerjarige grote brandnetel, een soms twee meter hoge stapelrunners, en de kleinere, eenjarige variant die weliswaar bescheidener oogt maar een scherpere beet heeft.
Brandnetels vervullen meerdere nuttige rollen in de tuin. Traditioneel gebruiken tuinders het blad om brandnetelgier te maken, een huisgemaakt middel tegen bladluizen en rupsenvraat dat het milieu nauwelijks belast. Verder zijn brandnetels cruciaal voor het voortbestaan van diverse vlinders: veel soorten leggen hun eitjes op deze plant, waardoor rupsen die erop groeien later uitgroeien tot de volwassen vlinders die tuinen sieren. Populaire nectarplanten zoals vlinderstruik of zonnehoed trekken volwassen vlinders aan, maar zonder waardplanten voor de rupsen verdwijnen veel soorten op den duur — en juist daar komt de brandnetel in beeld. Atalanta’s, dagpauwogen, kleine vosjes en landkaartjes zijn enkele voorbeelden van dagvlinders die sterk aan brandnetels gebonden zijn.
Het artikel illustreert ook de culturele kant van de brandnetel: er bestaan ludieke evenementen zoals het wereldkampioenschap brandneteleten in Marshwood (Dorset), waar deelnemers flinke lengtes stengels consumeren — een herinnering dat de plant niet alleen lastig, maar ook opvallend veelzijdig is.
Praktisch advies dat uit de tekst volgt: overweeg netels niet volledig te verdrijven maar laat ze in kleine, afgebakende netelvelden staan (bijvoorbeeld in een hoek of langs de erfgrens). Zo ondersteun je biodiversiteit zonder de hele tuin te verliezen. Draag bij het verwijderen handschoenen en gebruik geknipte planten voor gierproductie. Voor wie wil, zijn brandnetels bovendien eetbaar én voedzaam na blancheren, maar hun voornaamste waarde in de moestuin en bloemenborder blijft ecologisch — als onmisbare voedselbron voor rupsen en daarmee als sleutel tot meer vlinders in je tuin.