Brengt de nieuwe naam van GL-PvdA de redding of de afgrond steeds dichterbij? | column Pieter de Groot
In dit artikel:
In Leeuwarden wisselen PvdA en GroenLinks (voorheen PAL, waarin PvdA, PPR, PSP en onafhankelijken samenwerkten) elkaar al decennia in kiezersgunst af. Historische pieken en dalen laten zien dat winst vaak buiten de stad wordt bepaald: in maart 1986 boekte de PvdA onder Statenlid Joop Hooiring een uitzonderlijke zege (18 zetels), grotendeels aangejaagd door landelijke politieke tegenstellingen rond het kabinet-Lubbers, niet zozeer door lokale thema’s als stadsvernieuwing. In de jaren daarna kromp de PvdA weer: naar 15 zetels vier jaar later en later zelfs naar 11, terwijl PAL/GroenLinks licht herstelde.
Sinds 1978 gecombineerd scorden beide partijen gemiddeld rond de 17 zetels; de 14 zetels van 2002 waren tot nu toe het dieptepunt. Recent zijn ze echter verder gezakt naar samen 9 zetels. Een directe oorzaak is een last-minute samengaan dat leidde tot een afsplitsing en het verlies van een zetel. Meer algemeen wordt de fusie en de nieuwe naam — Progressief Nederland — kritisch bekeken: zal die vernieuwing stemmen terugbrengen of juist verdere erosie veroorzaken?
Historisch had de term ‘progressief’ al wortels: PAL stond voor Progressieve Aktie Leeuwarden en eind jaren zestig bestond er op landelijk niveau een Progressief Akkoord (PAK) tussen PvdA, PPR en PSP, met wisselend succes lokaal en provinciaal. De PvdA doorleefde interne debatten over samenwerking met linkse groeperingen, die in het verleden zelfs leidden tot partijverlaters en nieuwe partijen.
Ex-PvdA-burgemeester Job Cohen reageerde nuchter op de nieuwe naam: “Het is in elk geval beter dan Contra,” verwijzend naar op populistische thema’s gestelde lokale tegenpartijen. Dat accent op kleine lokale splinterpartijen maakt besturen lastig, aldus het artikel; als voorbeeld wordt Heerenveen genoemd, waar lokale anti-azc-oppositie verkiezingen wist te winnen. De kernvraag voor Leeuwarden blijft of hergroepering en naamgeving genoeg zijn om de linkse aanhang te consolideren in een steeds gefragmenteerder lokaal landschap.