Brandveiligheid is méér dan niet vergeten die ene kaars uit te blazen. Met de brandweer een controlerondje door het huis

In dit artikel:

In december, met extra verlichting, kaarsen en elektrische kacheltjes in huis, neemt ook het risico op brand en koolmonoxidevergiftiging toe. Vijf jaar geleden ontdekte Can Güneyli (32) in zijn studio dankzij een luid alarm van een koolmonoxidemelder dat acht cv-ketels in zijn complex verkeerd waren aangesloten; de uitlaatgassen kwamen via ventilatiekanalen het gebouw binnen. Hij waarschuwde 112 en evacueerde zijn buren — zonder de melder was het voor hen vermoedelijk fataal geweest. Sindsdien hangt er een geavanceerde combimelder in zijn Haagse appartement en geeft hij koolmonoxidemelders vaak cadeau.

Koolmonoxide (CO) is onzichtbaar en geurloos en veroorzaakt snel griepachtige klachten, bewustzijnsverlies en de inname van minder zuurstof door vitale organen. Uit een enquête van de Nederlandse Brandwonden Stichting blijkt dat 35% van de gas-aansluitingen geen CO-melder heeft — circa 2,5 miljoen huishoudens — en 600.000 huishoudens extra risico lopen omdat hun gasinstallaties nooit professioneel worden gecontroleerd of onderhouden. Sinds 2023 mogen die controles alleen door gecertificeerde bedrijven worden uitgevoerd; herkenbaar aan het ‘CO-vrij’-logo. Rookmelders op elke verdieping zijn sinds 2023 pas verplicht, maar veel bewoners weten dat niet of handelen er niet naar.

Brandweer Haaglanden-adviseur Esmee Scholten benadrukt dat moderne interieurs met veel kunststof en geperste materialen de vluchttijd bij brand drastisch verkorten: van ongeveer 17 minuten decennia geleden naar nog zo’n drie minuten nu. Verzekeraars ontvingen in 2024 zo’n 47.000 claims na woningbranden en betaalden meer dan 220 miljoen euro uit; in ongeveer de helft van de gevallen was menselijk handelen de oorzaak (zoals een vergeten pan of een omvallende kaars).

Praktische veiligheidsadviezen per ruimte:
- Keuken: gebruik een combimelder (CO + rook) en plaats rookmelders bij voorkeur midden op het plafond. Overweeg thermische melders als een rookmelder herhaaldelijk door stoom wordt geactiveerd. Laat gasverbrandingsinstallaties jaarlijks controleren. Bij vlam in de pan geen water gebruiken, maar de pan afdekken; houd de afzuigkap vetvrij.
- Slaapkamer: monteer een rookmelder; laad telefoons niet onder het kussen op en laat apparaten bij voorkeur overdag opladen op harde ondergrond met originele laders.
- Woonkamer: plaats CO-melders op ademhoogte tenzij dicht bij een verbrandingstoestel (daar bij voorkeur aan het plafond). Houd kerstbomen vochtig en gebruik brandveilige versiering; zet verlichting uit voor het slapengaan. Voorkom overbelaste stekkerdozen.
- Waskamer: rookmelder verplicht; reinig het pluisfilter van de droger na elk gebruik en stof de melders regelmatig schoon.
- Vluchtroute: houd paden vrij, hang een vaste vluchtsleutel bij de deur en oefen een vluchtplan; blijf laag bij rook en sluit deuren achter je.

Güneyli verplaatst nu een melder naar het plafond, hangt zijn branddeken zichtbaar op en schaft extra rookmelders aan. Voor de feestdagen noemt hij een koolmonoxidemelder een praktisch en levensreddend cadeau — een waarschuwing dat veel mensen veiligheid nog niet standaard boven sfeer stellen.