Brand in Sanjes verwoestte ook gehele natuurmuseum in Feanwâlden: 'Der is neat mear. Unfoarstelber'

vrijdag, 22 mei 2026 (12:26) - Leeuwarder Courant

In dit artikel:

Minder dan drie maanden nadat Natuurmuseum Bruinenberg formeel aan SanjesZoo in Feanwâlden was overgedragen (de overdracht vond plaats op 3 maart), is het museum volledig verloren gegaan bij een grote brand in de loods van Sanjes. Het museum lag op de bovenste verdieping van die loods; onder meer de overdekte dierenverblijven en hokken stonden daaronder. Secretaris Adri Anker (81) van de vereniging Natuer en Gea, die het museum beheerde, hoorde het noodbericht terwijl hij op vakantie in Duitsland was en kreeg snel foto’s toegestuurd: het gebouw is uitgebrand en er bleef niets over.

Het houten museum verzamelde sinds de oprichting in 1951 talloze objecten: opgezette vogels, mineralen, koralen, schelpen en stenen, natuurfoto’s van Ab Bruinenberg en schilderijen van Pytsje Bruinenberg. Ook het archief met duizenden dia’s en films en andere beheersstukken ging verloren. Een van de bekendste en cultureel waardevolle voorwerpen die in vlammen opgingen, was de ‘Steur van Niawier’ — een ruim 2,5 meter lange steur die in 1860 in de Nijewierster Opfeart was gevangen en sinds 2013 in bruikleen in het museum hing; het exemplaar was een lokaal symbool voor Nijewier.

De vernietiging van het museum volgt op jaren van krimp en vergrijzing binnen Natuer en Gea. Vrijwilligers en nieuwe bestuursleden meldden zich nauwelijks meer; statuten schrijven zeven tot elf bestuursleden voor, maar de vereniging telde nog maar vier en die wilden ook stoppen. Dat was mede reden om het museum vorig jaar na twee ledenvergaderingen over te dragen aan Sanjes; na de overdracht bleef de vereniging nog als vrijwilliger betrokken, waarbij men onder meer op dinsdagmiddag het museum op orde hield. Bezoekers kwamen vaak zelfstandig via speurtochten, veelal grootouders met kleinkinderen.

Wat er precies met het terrein en de collectie gaat gebeuren, is onduidelijk. Anker vermoedt dat heropbouw weinig waarschijnlijk is en denkt dat Sanjes voorlopig de prioriteit zal leggen bij het terugkrijgen van dierverblijven en het herstel van hun safarifaciliteit. De vernieling betekent volgens hem niet alleen emotioneel verlies maar ook financieel en cultureel verlies voor de regio; het duurt jaren om zoiets opnieuw op te bouwen. Na zijn vakantie wil Anker zelf naar Feanwâlden om de schade te bekijken en de gevolgen verder te bespreken.