Bossen blijven niet vanzelf staan, je moet ervoor zorgen

In dit artikel:

In Fryslân staan nog 35 bospercelen die er ongeveer driehonderd jaar geleden ook al waren. Bossenonderzoeker Piet Bremer onderzocht de bossen op de kaart van Bernard Schotanus uit het eind van de zeventiende eeuw: van de 81 toen genoteerde bossen bleken er 16 vrijwel ongeschonden bewaard, plus 19 andere even oude bosjes die Schotanus niet had meegenomen.

Bremer legt de historische achteruitgang in verband met veranderde functies en belangen: veel bos was aangeplant voor houtproductie voor bouw en verwarming, maar met de opkomst van gas in de jaren vijftig en nieuwe bouwmaterialen verdween die noodzaak. Boeren zetten veel productiebossen om in hooiland en grootschalige ruilverkavelingen maakten nog meer eind aan kleine houtpercelen.

Het onderzoek werd recent overhandigd in het Stuttebosch bij Oldeberkoop aan gedeputeerde Matthijs de Vries, die het rapport niet in een la wil laten belanden. Het werk sluit aan op de Friese Bomen- en Bossenstrategie uit 2022, waarin onder andere 538 hectare nieuw bos en de heraanplant van 112 verdwenen houtwallen en elzensingels zijn afgesproken. Toch stagneert uitvoering: geld en grond ontbreken of zijn moeilijk te verkrijgen.

Daarnaast bedreigt klimaatverandering de resterende bossen door verdroging, hitte, nieuwe plagen en veroudering van bomen. Staatsbosbeheer waarschuwt dat lage subsidies — genoemd werd €55 per hectare — niet volstaan voor goed beheer en behoud. Conclusie van de analyse: Fryslân heeft visie op bosherstel, maar er is dringend meer ambitie, beleid en vooral geld nodig om oude bossen als erfgoed, biodiversiteitsreservaat en klimaatbuffer te behouden.