Bioplastic-eters in de Waddenzee hebben geen last van andere nanoplastics | WadWeten
In dit artikel:
NIOZ-onderzoeker Linda Amaral‑Zettler en collega’s onderzochten of nanoplastics de bacteriële afbraak van het bioplastic PHA verstoren. Ze haalden zeewater rond Texel (Waddenzee), waar van nature PHA‑etende bacteriën voorkomen, en plaatsten daarin in het lab stukjes PHA‑folie met verschillende concentraties polystyreen‑nanodeeltjes (dezelfde stof als in piepschuim). Na dertig dagen bleek in alle omstandigheden ongeveer de helft van het PHA verdwenen — ongeacht of er geen, weinig of veel nanoplastics aanwezig waren.
De uitkomst verraste de onderzoekers. Nanoplastics zijn klein genoeg om zich te gedragen anders dan microplastics: ze zijn vergelijkbaar in grootte met DNA en kunnen bacteriën binnendringen of juist te klein zijn voor bacteriële hechting. Microplastics vormen vaak een zogenaamde plastisfeer — een dunne laag met bacteriën en schimmels — maar die structuur werkt bij nanodeeltjes minder eenvoudig. Een mogelijke verklaring voor de bevinding is dat nanodeeltjes verstrikt raken in de plastisfeer die zich op het bioplastic vormt, en vooral de buitenste, minder actieve bacteriën irriteren, terwijl de belangrijkste PHA‑afbrekers doorgaan met hun werk. Hoeveel nanoplastics nodig zijn om die veerkracht te doorbreken — het omslagpunt — blijft onduidelijk en vraagt vervolgonderzoek.
De studie geeft goed nieuws voor de afbraak van PHA in zee: dit soort bioplastic lijkt ook in aanwezigheid van polystyreen‑nanoplastics afbreekbaar. Dat is relevant omdat PHA (polyhydroxyalkanoaat) gebruikt wordt voor producten als kratten, mokken en laboratoriummateriaal en onder natuurlijke omstandigheden wél biologisch afbreekt, in tegenstelling tot veel andere zogenaamde bioplastics die alleen onder industriële composteeromstandigheden afbreken. Tegelijk waarschuwen de auteurs dat dit geen vrijbrief is voor vervuiling: micro‑ en nanoplastics blijven schadelijk voor organismen zoals kreeften en mosselen en kunnen via de voedselketen ook mensen beïnvloeden. Bacteriën zijn robuust, maar niet de oplossing voor ons plasticprobleem.
De resultaten zijn gepubliceerd in Environmental Pollution (2026).