Bij Maallust in Veenhuizen maken ze bitterballen van bierbrouwafval
In dit artikel:
Bij brouwerij Maallust in Veenhuizen zetten Geert Kuipers en Bram Fledderus hun start-up Brew’dBites in om bierbostel — de natte reststof van het brouwproces — om te vormen tot smakelijke snacks en grondstoffen. In plaats van de gebruikelijke route waarbij bostel gedroogd en als veevoer afgevoerd wordt, gebruiken zij de verse fractie voor kroketten, bitterballen en zelfs een ‘bierburger’. De producten zijn al getest op evenementen zoals Eurosonic en staan op kleine schaal op de kaart bij Maallust.
De keuze voor bierbostel is duurzaam en praktisch: het materiaal is rijk aan vezels en eiwitten en vormt zo een lokaal plantaardig alternatief voor geïmporteerde eiwitbronnen zoals soja. Kuipers benadrukt dat werken met de natte bostel het mogelijk maakt om eiwitten en vezels efficiënt te scheiden; in het lab lukt het hen de vezel tot 99 procent zuiver te krijgen voor toepassing als voedseladditief of als grondstof voor biopolymeren. Tegelijkertijd kan de massa direct worden gebruikt als basis voor snacks; de biergeur en -smaak, afkomstig van de gebruikte blondbier‑bostel (Mooie Madam), spreekt vooral bierliefhebbers aan. Met vakmensen uit de regio ontwikkelden ze varianten met stukjes chorizo of een rundvleesachtige smaak.
Operationeel verhuisde Brew’dBites recent van een fieldlab in Meppel naar Veenhuizen om dichter bij de bron te zitten: Maallust levert volgens Kuipers jaarlijks zo’n 60 ton bierbostel, wat ruimte biedt voor opschaling. De stap past binnen een groter ketenidee: het inzetten van oude graanrassen voor meer biodiversiteit en minder pesticiden, waaruit Maallust bieren brouwt en Brew’dBites de reststromen benut. Kuipers onderzoekt ook gebruik van andere grondstoffen, zoals boekweit, voor mogelijk nieuwe producten als koffiesurrogaten of bier.
Achter Brew’dBites staat ervaring met alternatieve eiwitbronnen. Kuipers runde eerder Distribugs, dat insectenproducten en meelwormingrediënten levert, en haalde novel-foodrechten binnen na een faillissement in die sector. Die technische achtergrond helpt bij het extraheren van voedingsstoffen; het bostelproces beschrijft hij als eenvoudiger dan verwerking van insecten omdat er minder olie- en vliesmateriaal gescheiden hoeft te worden. De methode berust op nauwkeurig persen, verhitten en koelen om de gewenste fracties over te houden.
In augustus maakten Kuipers en 21‑jarige bedrijfskundestudent Bram Fledderus de bv officieel. Met steun van SNN en provincie Drenthe kunnen ze verder commercialiseren. Fledderus, bezig met productontwikkeling en het uitbouwen van het bedrijf, werkt nu parttime aan Brew’dBites en verwacht na zijn afstuderen meer te kunnen investeren in de groei.
Het project illustreert een lokale, circulaire benadering van voedselproductie: reststromen krijgen een hogerwaardig doel, er ontstaat minder importafhankelijkheid en er liggen kansen voor nieuwe ingrediënten en materialen. De uitdagingen zijn vooral opschaling en het sluiten van de keten — van graankeuze en brouwproces tot productontwikkeling en afzet in horeca en evenementen — maar de eerste smaaktesten en subsidies geven Kuipers en Fledderus vertrouwen dat bierbostel meer kan worden dan bijvangst.