Bij het kerkasiel in Kampen houden ze de rug recht. 'Want wat hier gebeurt is onrecht'

In dit artikel:

Sinds 21 november 2024 vindt er in de Open Hof-kerk in Kampen onafgebroken een eredienst plaats om te verhinderen dat de Oezbeekse familie Babayants wordt uitgezet. Het gezin — ouders Aleksandr (50) en Karina (42) met vier kinderen: Aram (21), Ariana (15), Amelia (12) en Aleksa (4) — woont al twaalf jaar in Nederland; de twee jongste kinderen zijn hier geboren en de twee oudste zijn in Nederland opgegroeid. De kerk verleent kerkasiel: zolang er een dienst gaande is, mogen autoriteiten het gebouw niet betreden om het gezin te verwijderen.

Vrijwilligers en predikanten zorgen er sinds de start van de actie voor dat er dag en nacht kerkdiensten plaatsvinden. Meer dan tweeduizend voorgangers, muzikanten en helpers hebben het mogelijk gemaakt dat er al ruim vijfhonderd dagen continu diensten zijn. Iedere bijeenkomst duurt ongeveer twee uur; voorgangers uit verschillende plaatsen in Fryslân en elders reizen geregeld terug naar Kampen om hun beurt te doen. Voor velen is de inzet geworteld in geloofsovertuiging en empathie: ze zien vooral de kinderen en vinden het onrechtvaardig dat gewortelde jongeren en gezinnen in onzekerheid leven.

Die onzekerheid komt voort uit beslissingen van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en de rechter, die oordelen dat Oezbekistan veilig genoeg is en de familie geen recht heeft op asiel. Een doorbraak kan alleen politiek tot stand komen: de Tweede Kamer zou bijvoorbeeld kunnen vastleggen dat kinderen en hun ouders die vijf jaar of langer in Nederland zijn en hier geworteld zijn, niet uitgezet mogen worden. Minister Van der Brink (Asiel en Migratie) houdt zich echter op de vlakte en laat weten te vertrouwen op de procedures van IND en rechtbanken; hij wil geen uitzondering voor de Babayants.

Dat beleid ontmoedigt het gezin en hun ondersteuners. Aram, de oudste zoon die zijn ICT-studie heeft afgerond, zegt mentaal moe te worden en worstelt met het lange wachten; het gezin heeft meerdere keren de minister uitgenodigd maar ziet weinig verandering. De familie benadrukt dat het niet alleen om henzelf gaat maar om een bredere groep van naar schatting vierhonderd twintig kinderen die zo lang in Nederland verblijven dat zij er geworteld zijn.

Mensenrechten- en kinderrechtenorganisaties steunen die visie. VluchtelingenWerk wijst erop dat het belang van het kind volgens het VN-Kinderrechtenverdrag centraal moet staan; Defence for Children spreekt van een schending van kinderrechten bij uitzetting van gewortelde kinderen en pleit voor een structurele, duurzame regeling. De huidige situatie voelt voor veel betrokkenen als een terugval ten opzichte van 2019, toen een kerkasiel in Den Haag eindigde met een pardon voor gewortelde kinderen en de belofte dat dergelijke gevallen niet zouden terugkeren — sindsdien zijn asielprocedures langer geworden.

Onder de vrijwilligers zijn ook mensen die politiek teleurgesteld zijn: sommigen zijn CDA-lid en vinden het pijnlijk dat een minister van hun partij geen uitzondering wil maken. Voorgangers als Anne Kooi en Egbert Fokkema benadrukken dat hoop en solidariteit hen drijven; zij blijven terugkomen omdat het gezin het grootste deel van de last draagt en het kerkasiel alleen werkt dankzij brede maatschappelijke steun.

Politieke interventie lijkt voorlopig de enige route naar een blijvende oplossing. Tweede Kamerlid Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) bracht recent een bezoek aan de Open Hof en wil het onderwerp in Den Haag onder de aandacht houden door collega’s persoonlijk te spreken; ze ziet ook kansen in de regels die in het EU-migratiepact worden opgenomen. Haar advies aan de minister is simpel: ga eens op bezoek, praat met het gezin en de vrijwilligers, en bekijk of er ruimte is voor maatwerk.

Voor de familie zelf biedt de kerk meer dan fysieke bescherming; het is een plek waar ze zich gezien en gesteund voelen, ook al hopen ze op erkenning door de regering. Aram droomt van een gewoon leven in Nederland, met studie, werk en voetbalvrienden, maar kan niet voorspellen wanneer die droom werkelijkheid wordt zolang de politieke en juridische impasse voortduurt.