Bezuinigen in Leeuwarden nodig ondanks overvolle spaarpot met meer dan 80 miljoen euro

In dit artikel:

De gemeente Leeuwarden sluit 2025 af met een uitzonderlijk technisch overschot van circa 35 miljoen euro en beschikt inmiddels over een algemene reserve van meer dan 80 miljoen euro. Toch waarschuwt wethouder Hein Kuiken dat de financiële toekomst kwetsbaar is: volgens prognoses ontstaat in 2030 een structureel tekort van ongeveer zeven miljoen euro.

Het hoge jaarsaldo is voor een groot deel het gevolg van incidentele meevallers: een eenmalige ontvangst van 18,8 miljoen uit het gemeentefonds, ruim 2,5 miljoen extra Rijksgelden voor de opvang van Oekraïners die niet werden besteed en bijna 3 miljoen bonus vanwege de bouw van zo’n 370 nieuwe woningen, naast diverse andere onverwachte opbrengsten. Die opbrengsten zijn in de algemene reserve gestort.

Desondanks wil de gemeente niet royaal structureel uitgeven. Op de verlanglijst staan o.a. een nieuw sportcomplex in het zuiden, heropening van een openluchtzwembad en het vervangen van verouderde bruggen en viaducten. Maar Kuiken wijst erop dat het beschikbare geld grotendeels eenmalig is; investeringen brengen afschrijvingen en exploitatielasten met zich mee, waardoor er jaarlijks extra structurele uitgaven ontstaan die de begroting duurzaam belasten. Bovendien hekelt hij de timing en opzet van de rijksfinanciering: veel compensatie komt laat of achteraf, in plaats van vooraf in de begrotingsruimte voor zaken als jeugdzorg.

Voor de nieuwe coalitie van GroenLinks-PvdA, D66, VVD en CDA — die naar verwachting op 17 juni aantreedt — vormt het dilemma tussen grote reserves en de noodzaak tot bezuinigingen een belangrijke beleidsuitdaging. Veel van Leeuwardens toekomstige keuzes draaien om het benutten van incidenteel vermogen zonder de structurele financiële stabiliteit te schaden.