Belangrijke boodschappen voor een eindexamenklas
In dit artikel:
Op de diploma-uitreiking van het Leo Baeck Education Center in Haifa sprak rabbijn Ofek Meir tot ongeveer 400 eindexamenkandidaten van jaargang 75 en formulerende decanen over verantwoordelijkheid, waardigheid en toekomstperspectief. De ceremonie vond plaats op een maandagavond in Israël anno 2026, waar bijna alle geslaagden binnenkort de verplichte militaire dienst zullen ingaan — een factor die het einde van de middelbare schooltijd hier wezenlijk verschil geeft met landen als Nederland of de VS.
De decanen Michal en Michael openden met persoonlijke verhalen over tegenslagen, waarna Ofek herinnerde aan de bijna permanente oorlogstoestand die deze leerlingen hebben ervaren: in hun bovenbouwjaren kende de klas slechts één maand zonder oorlog. Ondanks die achtergrond koos hij voor een hoopvolle en normatieve boodschap. Aan de hand van Bijbelse teksten (de weeklezing uit Numeri) benadrukte hij de macht van woorden en onze morele verplichting tegenover iedereen, vooral tegenover mensen die anders zijn dan wij. Volgens hem is de waardigheid van de ander een cruciale maatstaf voor hoe samenlevingen beoordeeld moeten worden — niet alleen hun militaire of technologische kracht.
De toespraak plaatste die ethische oproep in een hedendaagse politieke context. De schrijver wijst op de wereldwijde kritiek die Israëlische soldaten soms dehumaniseert en noemt ook binnenlandse politici die die beelden versterken, maar benadrukt dat voor de meeste Israëliërs soldaten allereerst familieleden, vrienden en medeburgers zijn wiens inzet het dagelijks leven beschermt. Ofek riep de leerlingen op om, ook wanneer ze uniform dragen, hun talenten te blijven inzetten: bruggen bouwen, luisteren, verantwoordelijkheden nemen en de ander écht leren kennen.
De spreker koppelde deze oproep aan de waarden die de school meegeeft — creativiteit, kritisch denken en een moreel kompas — en aan bredere idealen van vrede en verbondenheid. Hij citeerde zowel de profeet Jeremia als dichteres Zelda om duidelijk te maken dat persoonlijke vrede verweven is met vrede voor de gemeenschap. De auteur, historicus en docent Bert de Bruin (woonachtig in Israël sinds 1995), plaatst het gebod tot medemenselijkheid binnen zijn Reform-Joodse en humanistisch-zionistische overtuiging en ziet in zulke boodschappen een tegenwicht voor de polarisatie van nu.