Beeldend kunstenaar Jan Ketelaar (67) uit Drachten gooit het roer om. 'Er gebeurt me net even te veel de laatste tijd'
In dit artikel:
Beeldend kunstenaar Jan Ketelaar uit Drachten staat voor een ingrijpende omslag: door een versleten linkerschouder en een peesontsteking kan hij niet meer op de manier werken die hem het meeste vult — het lassen en vormen van staal. In zijn atelier in de voormalige Sluis-machinefabriek liggen nog stalen beelden te wachten op kopers, waaronder een zitelement in de vorm van een spinnenweb met sokken om de poten (ter bescherming van een marmeren vloer tijdens een expositie). Zijn bekendste werk zijn twee roestbruine vrouwenfiguren die over de Waddenzee uitkijken; dat beeld wordt door Ketelaar gezien als symbool van liefde en verlangen en duikt regelmatig op rouw- en trouwkaarten op.
Ketelaar (geboren 1958, Hoogezand-Sappemeer) woont al zijn hele leven in het Noorden en profileert zich als een noordeling. In zijn kantoor, een bouwkeet naast het atelier, staat een bed — handig voor dutjes tussen nachtelijke werkbuien. Hij is een gevoelig mens met een groot ego: complimenten raken hem, kritiek nog meer. Een pijnlijke ervaring tijdens het regionale Friestalige liedfestival Liet leidde ertoe dat hij geen Friestalige nummers of gedichten meer schreef.
De laatste tijd stapelen de tegenslagen zich op. Hij kan zijn linkerschouder niet meer normaal bewegen, waardoor hij het zware laskabel niet kan hanteren; hij hoopt eind dit jaar een kunstschouder te krijgen zodat hij weer kan lassen. Op 10 december kreeg hij een hartaanval en onderging een dotterbehandeling in het UMCG. Kort daarna overleed zijn moeder. Ook privé staat hij op een keerpunt: zijn vrouw Wilma, die hem 33 jaar lang steun en organisatorische basis gaf, wil de relatie beëindigen en niet met hem meegaan naar Zuid-Italië. Ketelaar begrijpt haar keuze en ervaart de breuk als pijnlijk maar noodzakelijk voor beide partijen.
Om tot rust te komen en zichzelf opnieuw uit te vinden, vertrekt hij begin februari voor een half jaar naar Isca sullo Ionio (Calabrië). De uitnodiging komt van vriend Martin Šimek; het enkele retourticket is al geregeld. In Italië wil Ketelaar minder afhankelijk zijn van internet en sociale media — hij voelt zich nu vaak dagenlang aan de bank gekluisterd en gefrustreerd door eindeloos scrollen — en juist meer schrijven (“beeldhouwen met woorden”), schilderen, met hout werken, ideeën bedenken die anderen kunnen uitvoeren en veel wandelen langs de zee en door heuvels met olijfbomen (met aandacht voor de plaatselijke wilde zwijnen). Beweging is ook onderdeel van zijn herstelplan voor het hart.
Ketelaar ziet het werken met metaal als therapie: het geeft hem rust, vermindert sombere en destructieve gevoelens en levert iets constructiefs op. Zijn carrière begon impulsief — als tiener trok hij in een protestactie stalen letters van de kerkgevel — en hij is trots op het effect dat zijn werk op mensen heeft. Hoewel er nog opdrachten in de pijplijn zitten, voelt hij geen druk: hij wil niet voortdurend onder de hete adem van opdrachtgevers werken. De komende maanden in Italië moeten hem ruimte geven om te helen, te scheppen in andere media en opnieuw richting te kiezen voor zijn leven en werk.