Balsem voor alle pijn van alle schakers op de wereld

In dit artikel:

Tijdens het Tata Steel-schaaktoernooi in Wijk aan Zee liep columnist Wybe Fraanje onverwacht schaakgrootmeester Vasyl Ivanchuk tegen het lijf op het strand. Ivanchuk, 56, kreeg bij de deelnemerspresentatie een uitbundiger ovatie dan alle andere grootmeesters: hij is in de schaakwereld mateloos geliefd, niet alleen om zijn partijen maar vooral om wat hij recent symboliseerde.

Op 31 december 2024 brak Ivanchuk op het wereldkampioenschap blitz in tranen uit nadat hij tegen de Amerikaanse grootmeester Daniel Naroditzky, die afgelopen herfst overleed, onfortuinlijk verloor op tijd in een naar alle tekenen gewonnen eindspel. De partij, gespeeld met de razendsnelle 3 minuten plus 2 seconden-per-zet-regeling, toonde hoe het snelle tempo zenuwen en emotie maximaal opjaagt. Ivanchuks huilbui, minutenlang en diep ontroostbaar midden in de speelzaal, raakte andere schakers omdat veel spelers zich in die pijn en teleurstelling herkennen — zijn reactie werd ervaren als het collectieve afgeven op alle schaakblunders en gemiste kansen.

Fraanje beschrijft hoe die gebeurtenis de reputatie van Ivanchuk versterkte: hij draagt als het ware de schaakpijn van velen. Het onverwachte strandcontact leverde een beleefde ontmoeting en een selfie op; Ivanchuk leek verdiept in schaakgedachten, maar de schrijver ervoer het als een persoonlijke hoogtepunt van zijn toernooi.

De column benadrukt dat schaken veel meer is dan amusement: het is emotioneel beladen, complex en voor beoefenaars een belangrijke gemoedstoestandbepaler. Fraanje sluit met de gedachte dat het vermijden van het bagatelliseren van schaken — alsof het "maar een spelletje" zou zijn — respectvol is tegenover de intensiteit waarmee spelers investeren.