Arnon Grunberg ontpopt zich als prediker van troost, goeddeels in het spoor van Jezus

In dit artikel:

Arnon Grunberg, bekend om zijn religieuze intuïtie en kennis van jodendom en christendom, publiceert een essay waarin hij de Bergrede van Jezus onderzoekt als route naar verlossing. Tegen de achtergrond van een seculiere, door digitalisering veranderde wereld — waar identiteit en perfectie vaak online gezocht worden — vraagt Grunberg zich af waarom het verlangen naar verlossing zo hardnekkig blijft, ook al zijn kerken steeds leger.

In eerdere romanwerk, zoals Het bestand (2014), presenteerde hij Christus al als een verstoring van de digitale droom: geen digitale perfectie zonder lichamelijkheid. In Mogen we nog een beetje leven? richt hij zijn blik expliciet op Matteüs’ Bergrede. Volgens Grunberg belooft die een andere levensdimensie: verlossing als troostende ervaring, vooral gericht op gebrekkigheid en gemis, en uiteindelijk voltooiing aan de andere zijde van de dood. Hij noemt Jezus soms “Mensenvisser” en ziet de ethiek van de Bergrede als voorzichtig, bijna wiebelig lopen aan de rand van het bestaan — geen belofte van zelfverlossing of aards succes.

Grunberg waarschuwt dat het verlangen naar verlossing makkelijk ontspoort: het leidt tot teleurstelling, cynisme en kan politiek misbruikt worden door leiders die redding beloven (hij plaatst onder meer de communistische revolutie in dat kader). Wat hem tegen de borst stuit aan de Bergrede is het hoge morele voltage: de eis van volmaaktheid en de inbedding van verlossing buiten het hier‑en‑nu kunnen het gewone leven uitkleden en het moeilijk maken om een bescheiden, tevreden bestaan te leiden. Tegen het einde van het essay neemt hij deels afstand van die strenge eis; “een onsje minder” volheid zou het leven draaglijker maken.

Stilistisch schakelt Grunberg tussen ernst en ironie en put uit denkers als Kierkegaard, Camus, Spinoza en Winnicott. Zijn essay verbindt Jezus’ belofte met concrete menselijke zwakheid en functioneert uiteindelijk als een pleidooi voor troost, terwijl hij tegelijk vragen oproept over hoe veeleisend religieuze idealen mogen zijn. Titel: Mogen we nog een beetje leven? Over de dood van God en het lij dat maar warm bleef. Atlas Contact, €19,99.