Amerikadeskundige Jelte Olthof: 'Trump is de controle kwijt over de oorlog tegen Iran en wereldwijd plukken we er de wrange vruchten van'

woensdag, 27 mei 2026 (09:12) - Leeuwarder Courant

In dit artikel:

Jelte Olthof, universitair docent Amerikanistiek aan de RUG, schrijft in zijn wekelijkse woensdagcommentaar (aflevering 48) dat de Verenigde Staten er opnieuw niet in slagen de oorlog met Iran op een overtuigende manier te beëindigen. Maandag voerden Amerikaanse vliegtuigen opnieuw aanvallen uit op Iraanse raketlanceerinstallaties; die bombardementen zouden een staakt‑het‑vuren moeten verlengen en ruimte scheppen voor een zogenaamd principeakkoord. In de praktijk lijkt dat akkoord echter vooral een terugkeer naar de situatie van vóór het conflict, en Iran kan er zelfs voordeel uit halen, onder meer door mogelijk toegang tot deels ontdooide buitenlandse tegoeden.

Olthof betoogt dat die uitkomst voor Israël onverteerbaar is en dat ook binnen de Republikeinse partij harde kritiek klinkt. Voor Trump is het pijnlijk dat het beoogde akkoord door velen slechter wordt gewaardeerd dan de nucleaire deal uit de Obama‑periode (JCPOA) — een vergelijking die zijn tegenstanders graag gebruiken. Volgens Olthof verlies Trump de controle; hij durft geen Amerikaanse elitetroepen in te zetten en lijkt er niet in te slagen doortastender op te treden.

Als achterliggend probleem ziet Olthof de hardnekkige Amerikaanse overtuiging dat regimes met bombardementen te veranderen zijn — een strategie die zelden tot blijvend succes heeft geleid. Hij wijst erop dat het grootste leger ter wereld geen garantie biedt: naar eigen zeggen zijn nog zo’n 70 procent van Iran’s raket‑ en lanceerinstallaties intact.