Amerikaanse bezoeker duikt in geloofsgeschiedenis Brethren in Surhuisterveen

In dit artikel:

De Amerikaanse Robert Pine uit Florida bracht onlangs een bezoek aan Stichting Oud Achtkarspelen om meer te weten te komen over de geschiedenis van de Schwarzenauer Brethren, een geloofsgemeenschap die in de vroege achttiende eeuw tijdelijk in Surhuisterveen verbleef. Pine is een nazaat van Alexander Mack, die de beweging in 1708 in Duitsland/Zwitserland oprichtte. Vanwege vervolging door de Hervormde Kerk zochten de Brethren in 1720 tijdelijk onderdak in Surhuisterveen — een periode waaraan de straatnaam Zwitserlaan herinnert — en verbleven daar tot circa 1729. Daarna vertrokken zij vanuit Rotterdam met het schip Allen naar Pennsylvania in Amerika.

De stichting bezocht met Pine onder meer de plek bij Kortwoude waar zich vroeger een pingo bevond die de groep gebruikte voor volwassenendopen; die locatie is inmiddels grotendeels veranderd in een sloot maar nog herkenbaar. Ook werd de Doopsgezinde kerk in Surhuisterveen bezocht (gebouwd 1804); gemeentelijke bronnen bevatten ledenlijsten tot terug naar 1570. Trouwregisters uit 1721–1728 vermelden meerdere Brethren, waaronder Jan Hindrick Kalckleser, die als vermaner actief was.

Voor Hinke Minnema, secretaris van Stichting Oud Achtkarspelen, kreeg het bezoek een extra dimensie nadat ze ontdekte dat haar voorvader Jan Jans Pama in 1724 lid was van de lokale Doopsgezinde gemeente — mogelijk een tijdgenoot van Alexander Mack. „Dat maakt dit bezoek, ruim driehonderd jaar later, wel heel bijzonder.”