Altijd hoge opkomst in Us Doarpshûs van Gaastmeer. 'Je wurde mist as je hjir net komme'

In dit artikel:

In het Friese Gaastmeer liep bijna iedereen naar de stembus: bij de landelijke verkiezingen in oktober stemde 221 van de 222 kiesgerechtigden (99,4%). In het dorpshuis Us Doarpshûs leiden stembureauvoorzitter Cees van Mourik en zijn team de dag in goede banen; zij hopen dat bij de komende gemeenteraadsverkiezingen minstens 70% van de inwoners opkomt.

De hoge opkomst wordt toegeschreven aan het kleinschalige karakter en de sterke sociale binding in het dorp: iedereen kent elkaar, verenigingen en familie spelen een rol en mensen spreken elkaar aan om te gaan stemmen. Dat blijkt uit gesprekken met stembureauleden en kiezers: vrijwillige stembureauleden starten vroeg en rouleren om pauzes mogelijk te maken, en bewoners stimuleren elkaar — van de wekelijkse gymgroep tot gezinshoofden die hun kinderen aansporen.

Praktische en persoonlijke indrukken illustreren de betrokkenheid. Een bewoonster van 82 zorgt er altijd voor dat ze haar stembiljet bij zich heeft; een andere nieuwkomer koos haar stem mede op basis van wat goed is voor het dorp; een man twijfelde maar stemde omdat hij verandering wil; en een oudere vrouw kwam met rollator en benadrukte dat stemmen erin zit bij haar generatie. Een korte panieksituatie ontstond toen een kiezende vrouw dacht dat haar telefoon gehackt was, maar na contact met politie en familie was ze gerustgesteld.

Symbolisch voor de lokale waardering hangt in het dorpshuis een groot rood stempotlood, geschonken naar aanleiding van de uitzonderlijke opkomst. Ter vergelijking: bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 kwam in Gaastmeer 76% opdagen, tegen 55% als gemiddelde in de gemeente Súdwest-Fryslân. Het verhaal van Gaastmeer is daarmee een voorbeeld van hoe sociale cohesie, lokaal contact en actieve aanmoediging de opkomst kunnen stimuleren.