Als een prikje de kans op alzheimer verkleint, wat doet Nederland dan? | LC commentaar

In dit artikel:

Onderzoekers in Groot-Brittannië vonden in een omvangrijke studie, gepubliceerd in Nature, dat de vaccinatie tegen het varicella-zostervirus (dat waterpokken en gordelroos veroorzaakt) de kans op dementie met ongeveer 20% kan verlagen — het effect was bijzonder duidelijk bij vrouwen. Die onverwachte beschermende bijwerking zet nieuw licht op een bestaande prik die in meerdere Europese landen al wordt vergoed.

In Nederland is de discussie gaande. De Gezondheidsraad adviseert al langer over vergoeding, maar vorige kabinetten deden niets. Nieuw VVD-minister Sophie Hermans wil de injectie wel aanbieden, maar alleen gratis voor mensen die zestig worden; wie nu ouder is, betaalt zelf ongeveer 350 euro. Het RIVM waarschuwt echter dat het te vroeg is om de vaccinatie al aan te bevelen ter preventie van dementie: er is meer onderzoek nodig voordat beleid daarop gebaseerd kan worden.

Praktisch betekent het huidige voorstel dat vooral welgestelde en hoger opgeleide ouderen de prik nu nemen, wat de ongelijkheid in gezondheid vergroot. Tegelijk werken onderzoekers ook aan vaccins tegen het verwante koortslipvirus (HSV), dat mogelijk bijdraagt aan plaquevorming in de hersenen; als die vaccins dementiaevrijend blijken, zouden ze potentieel veel gevallen kunnen voorkomen.

Kortom: er is overtuigend en veelbelovend bewijs dat de gordelroosvaccinatie verder gaat dan het voorkomen van pijnlijke huidinfecties, maar beleidsmakers wachten op extra bevestiging. Als vervolgonderzoek de beschermende werking op de hersenen bevestigt, zal het moeilijk zijn om brede vergoeding voor oudere generaties te blijven weigeren.