Als de pleuris uitbreekt, zie je ineens dat energiecoöperaties iets slims doen, zegt weerman Reinier van den Berg in Kûbaard
In dit artikel:
Met een oproep tot versneld afscheid van fossiele brandstoffen pleitte ex-weerman Reinier van den Berg zaterdag in het dorpshuis van Kûbaard voor meer lokale energieproductie. Aanleiding zijn stijgende brandstofprijzen en duidelijk waarneembare klimaatveranderingen: volgens Van den Berg wordt het 2 tot 3 graden warmer, waardoor koude-evenementen als een Elfstedentocht op lange termijn wel mogelijk maar zeer onwaarschijnlijk zijn.
Het programma markeerde de tiende verjaardag van dorpscoöperatie Energie Kûbaard. De deelnemers — onder wie vertegenwoordigers van inmiddels zo’n 75 Friese energiecoöperaties — bespraken kansen rond eigen windmolens, zonnepanelen, warmtenetten en opslagtechnieken. Kûbaard zelf wekt al lokaal stroom op en onderzoekt nu de aanleg van een warmtenet gebaseerd op aquathermie: het winnen van warmte uit de eigen vaart om huizen te verwarmen.
Energie Samen, de landelijke koepel, stimuleert dat soort projecten en heeft ambitieuze doelstellingen: coöperaties zouden tegen 2050 de helft van alle energie in Nederland moeten leveren, niet alleen elektriciteit maar alle vormen van energie. Praktische projecten als Local4local proberen vraag en aanbod in dorpen op elkaar af te stemmen, zodat meer opgewekte lokale stroom ook lokaal gebruikt wordt. Dat vergroot de autonomie ten opzichte van het hoogspanningsnet en commerciële leveranciers, en kan volgens André Jurjus van Energie Samen bovendien leiden tot stabielere en lagere prijzen voor bewoners.
Op nationaal niveau werken zeker zeventig coöperaties aan warmte-initiatieven, maar de opschaling liep tot nu toe soms spaak door wet- en regelgeving en het betrekken van bewoners. Buurtwarmte’s Ilonka Marselis benadrukte dat techniek alleen niet genoeg is: succes vraagt ook draagvlak “achter de voordeur” — sociale inzet om bewoners te overtuigen en te organiseren.
Een bezoeker vroeg of grootschalige kernenergie lokale projecten kan ondermijnen. Jurjus verwacht dat een mogelijke nieuwe centrale (bijvoorbeeld in de Eemshaven) pas op zeer lange termijn realiteit wordt en dat atoomstroom vermoedelijk duur zal zijn, waardoor het geen directe bedreiging vormt voor kleinschalige, lokaal geproduceerde energie.