Allereerste compleet vrouwelijke brassband doorbreekt mannentraditie. 'Bij orkesten is de kracht van vrouwelijk leiderschap nog niet ontdekt'
In dit artikel:
In Heerenveen is een Nederlandse primeur geboren: Hera Brass, de eerste volledig vrouwelijke brassband van het land. Onder leiding van Jolanda Bergsma trad het 34-koppige ensemble begin deze maand — op Internationale Vrouwendag — voor het eerst op in De Harmonie in Leeuwarden, waar de voorstelling uitverkocht was. Het gezelschap speelt op eerstedivisieniveau (subtop) en profileert zich niet alleen muzikaal, maar ook als statement: „Wij willen iets doorbreken”, aldus Bergsma.
Het initiatief is bewust: het collectief wil vrouwelijke dirigenten en instrumentalistes zichtbaar maken in een wereld die lange tijd een mannenbolwerk was. Tot in de jaren zestig werden vrouwen zelfs geweerd uit brassbands; in de huidige topregio’s ontbreken vrouwelijke orkestleiders nog steeds. Hera Brass wil die kloof dichten en andere vrouwen inspireren om zich te laten horen — zowel muzikaal als maatschappelijk. Bergsma citeert Pippi Langkous als aansporing: „Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan”, waarmee ze vrouwen wil stimuleren de eerste stap te zetten.
De band is met 34 speelsters relatief groot — wereldwijd zijn volledig vrouwelijke brassbands volgens Bergsma op één hand te tellen — en het samenstellen vergde zoekwerk. Vooral de grote blaasinstrumenten worden vaker door mannen bespeeld; toch vonden ze volgens Bergsma goede bassistes en andere bekwame muzikanten. Publieksreacties na de première wezen op een andere, positieve energie die van een vrouwenensemble uitgaat, iets wat het gezelschap expliciet wil uitdragen.
Hera Brass opereert als projectband: er wordt niet wekelijks gerepeteerd binnen een vereniging, maar concerten en optredens worden voorbereid per project. Na de succesvolle start is het volgende doel het Dutch Open Brass Band Championships in Groningen in juni, waar de groep hoopt zich muzikaal te laten gelden. Naast artistieke ambities heeft Bergsma een breder maatschappelijk doel: aandacht vragen voor blijvende ongelijkheden tussen mannen en vrouwen, zoals loonverschillen in beroepen als rechters, en vrouwen aanmoedigen die barrières te doorbreken.
Samengevat is Hera Brass niet alleen een nieuwmuzikaal gezelschap, maar ook een bewust statement: een all-female brassband op goed niveau die wil laten zien dat vrouwelijke leiding, aanwezigheid en geluid een plek verdienen in de top van de brassbandwereld.