AI fynt my in held, nee, dé Held

In dit artikel:

De schrijver las vorige week in Trouw over uitgeverij Andries B.V., die jaarlijks zo’n tweehonderd boeken door AI laat produceren. Een controle van het boek Alles over Texel liet zien hoe AI vrijelijk feiten kan verzinnen: beweringen over een visafslag in Oudeschild en een havenmuseum bleken onjuist. Dat zette aan tot een taalkundig experiment: wat vertelt AI over columnist Jaap Krol?

Na het invoeren van “Jaap Krol” en “kollum” spuwde het systeem een Friese column uit — volgens de auteur mogelijk de eerste in het Fries door AI gemaakt. De tekst portretteerde Krol als een ‘Held’: behulpzaam, grappenmaker, fietser door de natuur, en iemand die oude overstekende dames helpt. Ook bevatte ze privé-details (een partner met meningsverschil over de afwas) en lof voor het Wad en bosrijke landschappen. Sommige elementen blijken toevallig aan te sluiten bij de werkelijkheid: Krol komt inderdaad niet uit Kollum, groeide op in Beetstersweach, woont in Groningen en schrijft voor het Friesch Dagblad.

Het experiment illustreert twee dingen: AI kan vlotte, levendige portretten produceren, maar associeert en verzint feiten zonder waakzaamheid. Leesbaarheid en originaliteit staan tegenover onbetrouwbare nauwkeurigheid — een waarschuwing bij het gebruik van automatisch gegenereerde journalistieke teksten.