Ahmed Aboutaleb waarschuwt: 'Onderwijs leidt kinderen op voor banen die straks misschien niet meer bestaan'
In dit artikel:
Ahmed Aboutaleb (64) verzorgt vrijdag de Magister Alvinuslezing in Sneek, gericht op scholieren die zich straks mogelijk in bestuurlijke of ministeriële functies bevinden. Hij gebruikt zijn eigen migratieverhaal als vertrekpunt: toen hij als jongere in Nederland arriveerde, verkeerde hij in een “overlevingsmodus” — geen taal, weinig kennis van de geschiedenis en materiële tekorten — en moest hij doorzettingsvermogen ontwikkelen om te integreren. Die levenslessen acht hij nog steeds relevant, maar de uitdagingen voor kinderen van nu zijn anders van aard.
Aboutaleb waarschuwt dat moderne verleidingen — zoals sociale media (Snapchat) — het vermogen tot concentratie en verdieping onder druk zetten. Scholen moeten niet alle leerlingen in één mal persen, vindt hij; onderwijs hoort talenten te ontdekken en leerlingen zo ver te brengen als mogelijk is. Leraren spelen daarbij een cruciale rol, maar ook ouders: opvoeden vereist balans, waarbij digitale middelen en vrijetijdsvormen welbewust en doelgericht ingezet moeten worden.
Praktisch onderwijsbeleid moet volgens Aboutaleb breder en toekomstgericht zijn. Hij pleit voor meer bewegingsonderwijs — dagelijks bewegen tot je 18e — om een generatie minder “achterbankkinderen” te voorkomen. Daarnaast moet het curriculum breed blijven: scholieren zouden vakken moeten kunnen blijven volgen zonder per se examen te doen, om zo vaardigheden te behouden en te verbreden. Meer techniekonderwijs voor meisjes en extra aandacht voor talen passen volgens hem bij Nederland als handelsnatie.
Over de arbeidsmarkt zegt Aboutaleb dat duurzame kansen vooral liggen in sectoren rond energie, water en voedsel — domeinen die ook in 2050 nog relevant zullen zijn. Hij illustreert verder de menselijke maat tegenover automatisering aan de hand van zijn eigen keuze voor een chirurg boven een robot bij een schildklieroperatie.
Tot slot benadrukt hij de noodzaak van visionair politiek leiderschap om de grote maatschappelijke transities — denk aan energieonafhankelijkheid richting 2050 — te sturen. Onderwijs ziet hij als sleutel: het is goed, maar niet excellent. Meer samenwerking tussen scholen en bedrijfsleven, minder starre regels en het serieus nemen van jongeren als “ruwe diamanten” die met de juiste begeleiding geslepen moeten worden, zijn volgens Aboutaleb essentieel. Kaarten voor de lezing zijn nog beschikbaar.