Adrie Attema (67) zit al meer dan 20 jaar paraat met rode potloden: 'Zolang ik kan, ga ik door!'
In dit artikel:
Adrie Attema (67) uit Harlingen staat al minstens twintig jaar vrijwillig achter de tafel bij stembureaus; vijftien daarvan als voorzitter. Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart meldt ze zich in de kantine van voetbalvereniging ZMVV Zeerobben en is ruim voor openingstijd in de weer: om half zeven haalt ze het proces‑verbaal en de stembiljetten op bij het gemeentehuis, om zeven uur verwelkomt en instrueert ze de overige vrijwilligers en om half acht moeten de rode potloden klaar liggen.
Tijdens de dag vervullen de stembureauleden vier hoofdtaken: controle van naam/adres en identiteitsbewijs, afstemming met het nummer op de stempas, uitreiken van het stembiljet en toezien dat het biljet in de stembus verdwijnt. Attema merkt regelmatig kleine problemen: mensen die per ongeluk zonder te deponeren willen weggaan, of stelletjes die samen het hokje in willen — dat is niet toegestaan. Voor haar is het vrijwilligerswerk vooral een sociale dag met korte gesprekken met stemmers en collega‑vrijwilligers.
Rond drie uur ’s middags wordt de eerste ploeg afgelost; later die avond keert Attema terug om te tellen. In Zeerobben ging het ditmaal om ongeveer 3.500 stemmen. De bussen worden omgekeerd, de biljetten geteld en per partij in stapeltjes van 25 gelegd — handig voor het natellen, want het blijft mensenwerk. Het proces wordt de volgende dag nog door ambtenaren gecontroleerd. Na afloop sluit Attema de kantinedeur en gaat uitgeput maar tevreden naar huis: “’s Avonds, na het tellen, ben je zo gaar als wat.” En doorgaan? “Reken maar!”, zegt ze; zolang ze gezond is blijft ze vrijwilligerswerk doen.
Breder kader: landelijk zijn ongeveer 50.000 vrijwilligers actief om de verkiezingen mogelijk te maken. Dit jaar doen 340 gemeenten mee; in de 18 Friese gemeenten strijden 151 partijen om 408 raadszetels. Op de Friese lijsten staan circa 2.774 kandidaten, ruwweg twee derde mannen en een derde vrouwen; na de vorige gemeenteraadsverkiezingen was 36% van de raadsleden vrouw. Om het opkomstpercentage van 2022 te overtreffen, zou meer dan 51% van de kiezers moeten stemmen (ter vergelijking: bij de landelijke Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar was de deelname 78%).