5 mei steeds vaker vrije dag, hoe lang duurt het nog voor we allemaal vrij zijn?

In dit artikel:

In Nederland groeit het aantal cao’s waarin 5 mei een doorbetaalde vrije dag is, maar het merendeel van de werknemers moet nog steeds gewoon werken op Bevrijdingsdag. Uit cijfers van de Algemene Werkgeversvereniging Nederland (AWVN), opgevraagd door Trouw, blijkt dat 13 procent van de werknemers sinds vorig jaar onder een cao valt die 5 mei betaalt; in 2022 was dat nog 8 procent. Voor veel mensen blijft de dag alleen in de zogenaamde “veertiendaagse” jaren arbeidsvrij (één keer per vijf jaar), waardoor velen pas weer profijt hebben in 2045 — tussenliggende jaren zoals 2030, 2035 en 2040 vallen in het weekend.

Publieke steun voor een jaarlijkse vrije dag is groot: het Vrijheidsonderzoek 2025 van het Nationaal Comité 4 en 5 mei wees uit dat 62 procent daar vóór is. Vakbond FNV signaleert ook meer aandacht voor het onderwerp bij cao-onderhandelingen en zegt dat werkgevers vaker tegemoetkomen; in de cao’s die de FNV sluit staat 5 mei inmiddels in 18 procent van de gevallen als vrije dag. Werkgevers tonen bovendien meer flexibiliteit bij het inruilen van andere verlofdagen (bijvoorbeeld Tweede Pinksterdag).

De overheid steunt het idee op papier: het kabinet vroeg in 2019 advies aan de Stichting van de Arbeid en oud-premier Rutte riep werkgevers in 2020 op mee te werken. Veel werkgevers blijven echter huiverig vanwege de kosten: een extra vrije dag zou ongeveer 0,4 procent van de loonruimte kosten. De Tweede Kamer heeft recent opdracht gegeven aan het ministerie van Sociale Zaken om te onderzoeken hoe 5 mei structureel een vrije dag kan worden gemaakt, maar een concrete doorbraak is er nog niet.